Առաջատար

Դասարանական
1.Իրադարձությունները ներկայացրու ՝ ……. դար, ……..կես

Ք.ա.782Էրեբունի Երեան բերդաքաղաքի հիմնադրումը։ Ք․ ա․ 8 դ 2-կես
Ք.ա.776Արգիշտիխինիլի (Արմավիր) բերդաքաղաքի հիմնադրամը Արգիշտի Ա-ի կոդմից։Ք․ ա․ 8 դ 2-կես
Ք.ա.714Սարգոն II-ի արշավանքը Ուրարտու։ Մուսասիրի ավերումը։Ք․ ա․ 8 դ 1 կես
Ք.ա.827 — 825Ուրարտուի մայրաքաղաք Տուշպայի (Վանի) հիմնադրումը Սարդարի Ա-ի կոդմից։ Ք․ ա․ 9 դ 1 կես

2.Ընտանիքի երկու անդամների ծննդյան տարեթիվ ներկայացրու , նշիր որ դարի, որ կեսին են ծնվել:

21 դար -1 կես

21 դար -1 կես


3.Ինչ են ուսումնասիրում, բացահայտում

  •  հնագետները — ուսումնասիրում են հին իրերը և երևույթները
  • ազգագրագետները-  ծեսերը,տոները
  • դրամագետները- ուսունասիրում են հայկական դրամները

4.Ընտրել Վանի թագավորությունից երկու արքա, համեմատել.

  • կառավարման թթ.

Արգիշտի I Ք․ ա․ 786 764

Սարդուրի I Ք․ ա․ 835 825

  • ներքին քաղաքականություն

Սարդուրի I կառուցել էր Տուշպա Մայրաքաղաքը

Արգիշտի I կառուցել էր Էրեբունին գրավել էր Բաբելոնիա։

  • արտաքին քաղաքականություն

Սարդուրի I իմնավորել այդ արքաներից մեկի ավել զորեղ լինելը։

Արգիշտի I-ինը հզոր էր այն նպատակով, որովհետև գրավել էր Բաբելոնիան։

5.Բացատրել օրենք, օրենսգիրք հասկացությունները   Գրել 5 հիմնավորում օրենքի կարևորման մասին:Նկարագրել Համմուրաբիին որպես արքա , մեղադրել, արդարացնել իր ստեղծած օրենքների համար: 

Օրենքը կանոն է որին ենթարկվում են բոլորը։Օրենսգիրքը նշանակում է բոլոր օրենքները մեկ գրքի մեջ։Եթե օրենք չլինի երկիրը կլինի քաոս, մարդկանց մեջ կռիվ կսկսվի,

«Ես՝ Համմուրաբիս, աստվածների կողմից նշանակված առաջնորդս, թագավորներից ամենաառաջինը, եփրատյան գյուղերի նվաճողը, ճշմատություն և արդարություն դրեցի երկրի շուրթերին։

Այսուհետև․

  • Եթե մարդը գողանա տաճարի կամ թագավորի գույքը, նրան պետք է սպանել․ ով կընդունի գողացած գույքը, նույնպես պետք է սպանել։
  • Եթե մարդը գողանա ստրուկին կամ ստրկուհուն, նրան պետք է սպանել։
  • Եթե մարդը թաքցնի փախած ստրուկին, նրան պետք է սպանել։
  • Եթե մեկը կտրի ստրուկի խարանը, նրա մատները պետք է կտրել։
  • Եթե մարդը սպանի ուրիշի ստրուկին, նա պետք է ստրուկի դիմաց տա ստրուկ։
  • Եթե մարդը սպանի ուրիշի եզը, նա պետք է եզան դիմաց տա եզ։
  • Եթե մարդը ունի պարտք, նրա կինը, որդին կամ դուստրը պետք է 3 տարի ստրկության մեջ լինեն, չորրորդ տարում նրանց պետք է ազատ արձակեն։
  • Եթե մարդն իր հավասարին ապտակի, նա պետք է վճարի տուգանք։
  • Եթե մարդը ապտակի իրենից բարձրին (այսինքն մեծատոհմիկ աստիճանավորի, քրմին), պետք է նրան 60 անգամ հարվածել եզան կաշվից պատրաստած մտրակով»։

Եզրափակման մեջ ասված է․

  • «Ես՝ Համմուրաբիս, արդարադատ թագավոր եմ, որին Արևի աստվածը շնորհել է օրենքներ։ Իմ խոսքերը հիանալի են, իմ գործերը՝ աննման»։

6. Ստեղծիր քո պետությունը

  • .աշխարհագրական դիրքը նոր մոլորակ Մարս
  • անվանումը նորմալստան
  • լեզուն Հայերեն
  • կրոնը քրիաստոնեություն
  • առաջնորդ Արեն
  • օրենքներ/10օրենք/ ոչ մեկ չ՝ծխի, ոչ մեկ գողություն չանի, ծեծկրտուք չլինի, բոլորը բարի լինեն, քաղաքը մաքուր ու բարեկարք լինի,

7.Պարզապես պատասխանիր
Առաջին ուսումնական շրջանի

  • ամենադուր եկած թեման/հիմնավորիր/
  • ամենաանհետաքրքիր թեման/հիմնավորիր/
  • ինչ կուզեիր փոփոխել, ինչպես դու կանցկացնեիր դասապրոցեսը

Փորձիր գնահատել քո աշխատանքը: Ես իմ աշխատանքը գնահատում եմ 8։

Առաջատար

Պատմություն

Դեկտեմբեր 12-19

Առաջադրանք

Համառոտ վերաշարադրել առասպելը, համեմատել, համադրել, գտնել անճշտություններ/«Վիպասանք» վիպաշարը, կարդալուց հետո/:

Աղբյուրներ՝

Տիգրան Երվանդյան

Տիգրան և Աժդահակ

Համեմատել Երվանդ Սակավակյացին և Տիգրան Երվանդյանին:

Երվանդ Սակավակյացի օրոք հայաստանը պարտվել է և եղել է Աժդահակի գերիշխանության տակ, նրան վճարել է հարկեր, իսկ Տիգրան Երվանդյանը ոչ թե ինքն է վճարել հարկեր և եղել ուրիշի լծի տակ այլ ինքն է լուծ դրել Մանրաստանի վրա և պայքարել Աժդհակի դեմ։ Տիգրան Երվանֆյան եղել է ավելի քաջ, անվախ և պայքարել է իր հայրենիքի սահմանները մաեծացնելու և հզորացնելու համար, իսկ Երվանդ Սակավակյացը եղել է ավելի թույլ և հավանաբար այդ պատճառով ավելի քիչ է թագավորել։ Տիգրան Երվանդյանը Երվանդ Սակավակյացի որդին է և ավելի հզոր թագավոր է եղել քան հայրը։

Ներկայացնել Քսենոփոնի հաղորդած տեղեկությւոնները Հայաստանի մասին:

Այնտեղ (Հայաստանում) կային նաև ցորեն ու գարի և ընդեղեն և կրատերների (կավե անոթ) մեջ գարուց պատրաստված գինի, որի երեսին լողում էին գարու հատիկներ. կրատերների մեջ կային նաև եղեգներ՝ մեծ ու փոքր, առանց ծնկի։ Ծարավելու դեպքում մարդ պետք է այդ եղեգի ծայրը բերանին դներ ու ծծեր։ Եվ այն շատ թունդ էր, եթե ջուր չխառնեին, իսկ սովոր մարդու համար շատ ախորժելի ըմպելիք էր։

Առաջատար

Պատմություն

Առաջադրանք 1

Հայկազունիների նոր թագավորությունը, Ք. ա. VII-VI դարերում

  1. Ներկայացրու Ք.ա. 6-2-րդ դարերում Հայաստանում նշանակալից իրադարձությունները,  ժամանակագրությունը:

Ք.ա. 7-րդ դարի կեսին Հայկազունի Սկայորդու որդի Պարույրի գլխավորությամբ հզորանում է Հայկազունների տերությունը։ Այն տիրում էր Վանա լճից մինչև Եփրատ ընկած տարածքին։ Պարույրը դաշինք կնքեց Մարաստանի և Բաբելոնիայի հետ՝ ընդդեմ Ասորեստանի։ Պարույրը ճանաչվեց Հայաստանի թագավոր։ Նշանավոր թագավորներից էր Երվանդ I Սակակավակյացը։ Նրա անունով Հայկազունների նոր ճյուղը կոչվում է Երվանդունի։ Նրա որդին՝ Տիգրան I Երվանդյանը համարվում է ամենաքաջ և խելացի Հայկազունին։ Այդ ժամանակ Հայաստանի գլխավոր հակառակորդը Մարաստանն էր։ Տիգրանը պարսից արքա Կյուրոս Մեծի հետ տապալեցին Մարաստանը։ Հայաստանը մտնում է պարսից տերության կազմի մեջ։

2. Բնութագրել Տիգրան Երվանդյանին:

Մովսես Խորենացին նրան համարում է ամենաքաջ և խելացի Հայկազուննին։ Հույն պատմիչ Քսենոփոնը պատմում է, որ Տիգրանն աշակերտել է մի փիլիսոփայի, նա իմաստուն էր և տաղանդավոր։

Ք.ա. 521 թ-ից Հայաստանը Աքեմենյաների իշխանության տակ էր, բայց ուներ արտոնսւթյուններ։ Հայաստանում շարունակում էին իշխել Երվանդականները։ Հայաստանը ուներ հարուստ տնտեսություն և հյուրընկալ ժողովուրդ։ Աքեմենյան տերությունը բաժանված էր սատրապությունների։ Ք.ա. 336 թ-ին Հայաստանի սատրապ է դառնում Երվանդ III -ը, որը պետք է վերականգներ Հայաստանի անկախությունը։

3. Վերլուծել  Բեհիսթունյան արձանագրությունը:

Այն փորագրվել է Ք.ա. 500-ական թթ.՝ Աքեմենյան տիրակալ Դարեհ 1-ինի հրամանով: Արձանագրությունը գտնվում է իրանական Քերմանշահ նահանգում: Բեհիսթունյան արձանագրությունը գրվել է հին պարսկերեն, աքքադերեն և էլամերեն լեզուներով: Այն ավելի քան 2000 տարեկան է: Արձանագրության պարսկերեն մասում Հայաստանը կոչվում է Արմինա, էլամերենում՝ Հարմինույա, իսկ բաբելերենում՝ Ուրարտու:

Առաջատար

Պատմություն

Առաջադրանք 1

Առաջադրանք 

2-12

1.Պատմիր Խեթական պետության,  Միտանի պետության մասին:Հիմնավոր Խեթական պետութան հզորացման ժամանակաշրջանը:

Խեթական պետություն, Միտանի

Խեթեր

Փոքր Ասիայի քաղաքներում հնագետների կողմից հայտնաբերված սեպագիր տեքստերը վկայում են, որ Անատոլիայի ամենահին բնակչությունը՝ Հաթթին, խոսում էր խեթական ռազմական պետությունը ստեղծած ժողովրդի լեզվից տարբերվող լեզվով։ Այս ժողովուրդը մ.թ.ա II հազարամյակի սկզբին այս հողերի վրա հայտնված երկրին ու նվաճողներին թողեց միայն իր անունը մեր թվարկությունից առաջ:

Նոր ցեղերն իրենց հետ բերեցին ուրիշ , քոչվորական մշակույթի բազմաթիվ տարրեր, ինչպիսիք են ձիաբուծությունը և հեծելազորի համատարած օգտագործումը ռազմական գործողություններում, ինչպես նաև նոր լեզու, ավելի ճիշտ՝ մի քանի լեզուներ, որոնք հետազոտողները վերագրում են հնդեվրոպականին։ ընտանիք. Այն ցեղերը, որոնք եկան Նես քաղաքի տարածք (Գալիաս գետից հարավ) և կոչեցին Նեսիտներ, այնուհետև գրավեցին ամբողջ Փոքր Ասիան: Փոքր Ասիայի հյուսիսում հնդեվրոպացիները բնակություն են հաստատել Պալա շրջանում։ Նրանք ստացան Պալի անունը, իսկ լուվիացիները բնակություն հաստատեցին հարավում և հարավ-արևմուտքում։ Անատոլիայում հնդեվրոպական նեսիտների հաթթի ցեղերի հետ խառնվելու արդյունքում ձևավորվեց նոր ժողովուրդ՝ խեթերը։ Հետագայում, երբ խեթական թագավորությունը գրավեց Փոքր Ասիայի գրեթե ողջ թերակղզին և Սիրիայի մի մասը, նեսիական լեզուն փոխարինվեց նրա հարակից լուվիերենով, որը դարձավ խեթական քաղաքակրթության լեզուն:

Նվաճողներն իրենք շատ արագ որդեգրեցին Հաթի ժողովրդի բոլոր ձեռքբերումները՝ երկաթի մշակումը և հողագործության եղանակը, բազմաթիվ ավանդույթներ և սովորույթներ։ Օտար ցեղերի խառնումը տեղական համայնքների հետ 17-րդ դարում. մ.թ.ա Ն.Ս. եւ հիմք հանդիսացավ խեթական քաղաքակրթության ձեւավորման համար։ Նրա պատմությունը պայմանականորեն բաժանվում է երեք ժամանակաշրջանի՝ հին (մ.թ.ա. 1650-1500), միջին (մ.թ.ա. 1500-1400), նոր (մ.թ.ա. 1400-1200 թթ.):

Ինչպիսի՞ն էր խեթական քաղաքակրթությունը իր պատմության սկզբում: Նրա ապրելակերպը հիմնված էր այլմոլորակային ցեղերի ցեղային համակարգի ավանդույթների վրա։ Խեթական արքաները կառավարում էին այսպես կոչված պանկուսների հետ միասին, որոնք միավորում էին բոլոր մարտունակ քաղաքացիներին։ Պանկուսը ղեկավարում էր Թուլիան՝ խորհուրդ, որը բաղկացած էր կլանային արիստոկրատիայից, թագավորական ընտանիքի անդամներից՝ թագավորի եղբայրներից, նրա որդիներից և այլ ազգականներից։ Սկզբում թագավորին ժառանգել է ոչ թե սեփական որդին, այլ որդեգրված եղբորորդին՝ քրոջ որդին։ Թագուհին նույնպես բարձր պաշտոն էր զբաղեցնում։ Եթե ​​թագավորը մահանում էր, ապա կինը պահպանում էր թագուհու տիտղոսը նոր թագավորի օրոք, իսկ վերջինիս կինը կոչվում էր միայն թագավորի կին և միայն թագուհու մահից հետո էր ստանում իր կարգավիճակը։

18-րդ դարի վերջին։ մ.թ.ա Ն.Ս. Անիտայի դինաստիան՝ առաջին տիրող ընտանիքը, իշխանությունը զիջեց մեկ այլ թագավորական տան: Նրա թագավորներից մեկը՝ Լաբարնա I-ը, ով կառավարել է մոտ 1675-1650 թվականներին։ մ.թ.ա ե., դարձավ մեծ նվաճող և բարեփոխիչ։ Նրան հաջողվեց ընդլայնել Խեթական թագավորության սահմանները «ծովից ծով»։ Լաբարնայի ժամանակակիցները գնահատում էին նրա աշխատանքը. թագավորի և նրա կնոջ՝ Տավանաննայի անունները դարձան բոլոր հետագա խեթական թագավորների և թագուհիների տիտղոսները։ Նրա հաջորդը՝ Խաթթուսիլի I-ի եղբորորդին (մոտ մ.թ.ա. 1650-1620 թթ.), շարունակեց իր նախորդի քաղաքականությունը։ Նա թագավորության մայրաքաղաքը տեղափոխեց Հաթթների գլխավոր քաղաք՝ Հաթթուզա, որից հետո պետությունը սկսեց կոչվել խեթական։ Հաթթուսիլի I-ն ավելի ընդլայնեց խեթերի տիրապետությունը մինչև Սիրիա։ Նա նաև ոչնչացրեց հին ժառանգական համակարգը։ Գրավոր աղբյուրներից հայտնի է, որ Հաթթուսիլի I-ը, անտեսելով ավանդույթները, ժառանգությունից հեռացրեց իր եղբորորդուն։

Սրա պատրվակը եղբորորդու անտարբերությունն էր հորեղբոր հիվանդության նկատմամբ։ Վիճաբանության արդյունքում թագավորի դեմ դուրս են եկել նրա ընտանիքի շատ անդամներ, նույնիսկ սեփական երեխաները։ Բոլոր դժբախտություններից հետո թագավորի որդեգրած թոռը՝ Մուրսիլին, դարձավ գահի նոր ժառանգորդը, ում հետ միասին ճնշեցին քաղաքացիական կռիվը և արշավեցին դեպի հարավ, որն ավարտվեց Մուրսիլի I-ի օրոք (մոտ մ.թ.ա. 1625-1590 թթ.) Բաբելոնի գրավումը։

Հաջող ռազմական արշավները Հյուսիսային Սիրիայում և Բաբելոնում դրեցին հզոր ռազմական խեթական պետության հիմքերը: Արդեն հին խեթական ժամանակաշրջանում ստեղծվել է Մամուլի տունը` թագավորական գանձարանը, որը եկամուտ էր ստանում ռազմական արշավանքներից, տուրք նվաճված հարևաններից:

Անհասկանալի է մնում, թե ինչպես է զարգացել խեթերի պատմությունը միջին ժամանակաշրջանում, սակայն

100 տարի անց՝ Նոր խեթական ժամանակաշրջանում, նրանց իշխանությունն իր հզորությամբ հավասար է Եգիպտոսին, Բաբելոնին և Ասորեստանին: XIV դ. մ.թ.ա Ն.Ս. Խեթական թագավորությունը իր հզորության գագաթնակետին էր։ Հայտնի թագավոր Սուպպիլուլիում I-ն այս պահին իրականացրել է խեթերի պատմության մեջ ամենահաջող ռազմական արշավները, որոնց ազդեցությունը Արևելյան Միջերկրական ծովի տարածաշրջանում տարածվել է մինչև Եգիպտոս:

1-12

Խեթեր.ժողովուրդ, որը երկրպագում էր երկգլխանի արծվին

2.Պատմիր փյունիկեցիների, նրանց ձեռքբերումների մասին:

«Փյունիկյան պետությունները»/նշված աղբյուրից ընտրել մեկ թեմա ,կարևոր հատվածները թարգմանել,

Փյունիկյան պետությունները

3.«Դրվագներ Ասորեստանի պատմության էջերից»

Ասորեստանի վերելքը

4.«Բաբելոնի վերելքն ու անկումը»

Բաբելոն

Բաբելոնի նոր թագավորությունը

5.«Ցին կայսրության հաջողություններն ու ձախողումները»

«Հին Չինաստան, Մեծ կայսրության պատմությունը»

«Ցին կայսրություն»

Առաջադրանք 2

6.«Արիական քաղաքակարթություն»

7.«Ճապոնական քաղաքակրթության գաղտնիքները»

8.«Կորեական քաղաքակրթության առանձնահատկությունները»

9.«Հին Հնդկաստանի պատմության էջերից»

Հնդկաստան

Հին Հնդկաստան

Առաջատար

Վանի թագավորություն ժամանակագրություն

Ք.Ա IX դարում Վանա լճի ավազանում ձևավորվեց և հզորացավ Վանի թագավորությունը։

Ք.Ա 835-825-Սարդուրի I ։

Ք-Ա 830-ական թվականների վերջում- Սարդուրի I Վանա լճի

հարավ -արևելքում հիմնադրեց Տուշպա մայրաքաղաքը։

Ք-Ա 833 թվականին Սարդուրի I Տավրոսի լեռնաշղթայի հարավային

լանջերին հաղթանակ տարավ Ասորական Արքա,Սալմանասար III-ի դեմ։

Ք-Ա 825-810 թ Ինշպույնի արքա։

Ք-Ա 810-786 թվական Մենուա արքա։

Ք-Ա 786-764 Արգիշտի արքա։

Ք-Ա 782 թվական Արգիշտին հիմնադրում է Էրեբունի։

Ք-Ա 764-735 Սարդուրի II։

Ք-Ա 743 թվականին Ասորեստանի արքա Թիգլաթպալասա III հաջողվեց Սիրիայի տարածքում կասեցնել Սարդուրի II առաջխաղացումը դեպի հարավ։

Ք-Ա 714 թվականին Սարգոն II-ը կողոպտեց Արդինի Մուսասիր գլխավոր տաճարը։

Ք-Ա 685-645 Ռուսա II։

Ք-Ա VII դարում հայկական լեռնաշխարհի հարավ-արևմտյան մասում ձևավորվել է Հայկազուն Սկայորթու գլխավորությամբ։

Ք-Ա 612 թվականին Պարույր Հայկազնունին հռչակեց նոր թագավորություն։

Առաջատար

Պատմություն

Առաջադրանք 1Վանի աշխարհակալ տերությունը

Թվարկել Վանի աշխարհակալ տերության ստեղծման պատճառները, հետրանքները:

Վանի աշխարհակալ տերության ստեղծման պատճառն այն էր, որ Ասորեստանի հարձակումներն ավելի հաճախակի էին և հայկական լեռնաշխարհի պետական կարգավորումներին ստիպեց արագացնել միավորման գործընթացը և այդպես Մ․Թ․Ա IX դարում ստեղծվեց Արարատը` ասորերենով Ուրարտուն։

Պատմել չորս ծովերի տերության մասին:

Չորս ծովերն են ՝ Հյուսիսից Սև ծովը,Հյուսիս-արևելքում Կուր գետը, արևելքում Կասպից ծովը, Հարավում Պարսից ծոցը,Հարավ-արևմուտքում Միջերկրական ծովը։ Այս ժամանակահատվածում Ուրարտու թագավորությունում գահակալել էր Սարդուրի II-ը։

Համեմատել Արգիշտի Առաջին, Սարդուրի Երկրորդ, Ռուսա Երկրորդ արքաների գործունեությունը:

Գրավված կամ ստեղծած տարածքներ

Արգիշտի Առաջին-Էրեբունի,Արգիշտիխինիլի,Վանի թագավորության հիմնադիր

Սարդուրի Երկրորդ-4 ծովերի տիրակալ,Ուտեխի(Արցախ),Մելիտեա

Ռուսա Երկրորդ-Կիմերների հետ Վանի դաշնակցություն

Այսքանից ես հասկանում եմ, որ Ռուսա երկրորդը շատ հանգիստ և դաշնակցական է եղել, իսկ Սարդուրի երկորդը և Արգիշտի առաջինը՝ ավելի պատերազմական։

Առաջադրանք 2

Համահայկական առաջին թագավորության անկումը

Թվարկել Համահայկական առաջին թագավորության անկման պատճառները:

Համահայկական առաջին թագավորության անկման պատճառներից է, որ Սկյութ ցեղերը արշավանքներ էին կատարում Վանի թագավորության վրա, բայց ստույգ չի հասկացվել, թե իրականում ինչպես է թուլացել Վանի թագավորությունը։

Ներկայացնել Վանի թագավորության նշանակությունը Հայաստանի պատմության մեջ:

Վանի թագավորությունը մեծ նշանակություն է ունեցել Հայստանի պատմության մեջ, թե քաղաքական ոլորտում, թե տնտեսական ոլորտում և այլ որորտներում։

Լրացուցիչ աշխատանքներ

Փոքրիկ ուսումնասիրություններ

«Մուսասիր»

«Վանի թագավորության քաղաքները»

«Վանի թագավորության դիցարանն ու արվեստը»

Օժանդակ աղբյուրներ

Արարատյան թագավորություն/տեսաֆիլմ/

«Արարատ-Ուրարտու թագավորությունը»/5մասից բաղկացած

«Վանի Հայկական թագավորություն»

«Վանի թագավորության պետական կրոնը»

«Վանի թագավորություն»

Պատմություն նոյեմբերի 8-14-ը

Առաջադրանք 1

Տալ նոր բառերի, հասկացությունների բացատրությունը:
Տիտղոսաշար-Իշխանական կամ տոհմական պաշտոնական պատվավոր կոչումների շարք։

Պատմել Վանի թագավորության հիմնադրման մասին: Թվարկել Վանի թագավորության հզորացման պատճառները:
Ք․ ա․ II հազարամյակի վերջին և I հազարամյակի սկզբին Ասորեստանի հարձակումներն ավելի հաճախակի էին դարձել։ Դա Հայկական լեռնաշխարհի պետական կազմավորումներին ստիպեց արագացնելու միավորման գործընթացն՝ ընդդեմ ընդհանուր թշնամու։ Ք․ ա․ IX դարում Վանա լճի ավազանում ստեղծվեց և աստիճանաբար հզորացավ համահայկական առաջին թագավորությունը։ Աստվածաշնչում այդ թագավորությունը հայտնի է Արարատ անվամբ, իսկ ասորեստանցիներն այն կոչում էին Ուրարտու։ Իր արքաների ասուրերեն արձանագրություններում երկիրը կոչվում է մեկ այլ ավանդական անվամբ՝ Նաիրի։ Իսկ տեղական լեզվով Բիայնիլի, որը կապված է Վան անվան հետ։

Համեմատել Սարդուրի Ա, Իշպուինի, Մենուա արքաների գործունեությունը, կառավարման ժամանակաշրջանը:
Վան թագավորության հզոր արքա է հիշատակվում ՝ Սարդուրի I-ը (Ք․ ա․ մոտ 835-825 թթ․): Ք․ ա․ 830-ական թվականների վերջին Սարդուրի I-ը Վանա լճի արևելյան ափին հիմնադրեց Տուշպա (Տոսպ, Վան) մայրաքաղաքը։ Նա իր հզորուցյան համար ստացել է «մեծ արքա, հզոր արքա, տիեզերքի արքա, արքաների արքա, Նաիրի երկրի արքա» տիտղոսները։

Սարդուրի I-ին հաջորդեց նրա որդի Իշպուինին (Ք․ ա․ մոտ 828-810 թթ․)։ Իշպուինիի օրոք թագավորությանը միացվեց սահմանակից Մանա երկիրը,Արդինի-Մուսասիր քաղաքը։ Վանի թագավորության հզորացման և ողջ Հայաստանի միավորման գործում կարևոր դեր խաղացին Իշպուինի արքայի սկսած և նրա որդի Մենուայի կողմից շարունակված բարեփոխումները։ Հատկապես կարևոր էին ռազմական բարեփոխումները։ Հասարակ ժողովրդից կազմավորված նախկին աշխարհազորը փոխարինվեց արհեստավարժ բանակով։ Անցկացվեց զորքի վերազինում։ Սստեղծվեց ամրոցների մեծ ցանց։ Բացառիկ նշանակություն ուներ կրոնական բարեփոխումը։ Ողջ պետության համար ստեղծվեց միասնական դիցարան։ Կարևոր էր նաև տեղական սեպագրի ստեղծումը։ Այդ բարեփոխումների շնորհիվ երկիրն ամրապնդվեց և ուժեղացավ։

Իշպուինիին հաջորդեց նրա որդ Մենուան (Ք․ ա․ մոտ 810-786 թթ․), ով ավելի հզորացրեց Վանի թագավորությունը։ Վանա լճի արևելքում կառուցվեց 72 կմ երկարությամբ ջրանցք, որը ժողվրդի մեջ հայտնի է «Շամիրամի ջրանցք» անունով։ Վանի թագավորությունը վերածվեց տարածաշրջանի հզոր պետություն։

Առաջադրանք 2

Դիտել ֆիլմերից մեկը պատասխանել հետևյալ հարցադրումներին.

10-15 նախադասությամբ ներկայացրու ինչի մասին էր պատմում ֆիլմը:

Ֆիլմը պատմում էր Վանի թագավորության մասին:

Ներկայացրու ամենահետաքրքիր հատվածը:

Ամենահետաքրքիր հատվածը ինձ համար այն հատվածն էր, երբ Վանի թագավորության մասին էր պատմվում այդ ֆիլմում:

Հայոց մայրաքաղաքները,Վան

Վանի թագավորություն/ֆիլմ/ ,

Պատմություն

Առաջադրանք 1

Վիրուսների պատմությունից

  • Սահմանել վիրուս, համաճարակ հասկացությունների սահմանումը:

Վիրուսը դա ոչ բջջային կառուցվածք ունեցող հարուցիչ է, որը բազմանում է միայն կենդանի բջիջների ներսում։ Վիրուսները վարակում են կյանքի բոլոր բջջային ձևերը՝ կենդանիներից ու բույսերից մինչև բակտերիաներ և արքեաներ:

Համաճարակը դա միատեսակ վարակիչ հիվանդությունների իրար հաջորդող պրոցես է, որն արտահայտվում է որևէ բնակավայրում, շրջանում կամ երկրում դրանց նշանակալի տարածմամբ։

  • Պատմել մարդկային պատմության ընթացքում ամենադաժան վիրուսների, համաճարակներից մեկի պատմությունը, նրա ծագումը, ընկալումը տվյալ դարաշրջանում, կանխարգել:

ԺԱՆՏԱԽՏ

Այս վիրուսը վերածվել է համաշխարհային համաճարակի, ամբողջ աշխարհում: Այսպիսով, 1348-թ. ին ժանտախտի թակարդում հայտնվեց աշխարհի բնակչության գրեթե կեսը: Հիվանդությունը սկսվեց աղքատ թաղամասերից, որտեղ կային առնետների և մկների կլաստերներ, և այնուհետև աստիճանաբար տեղափոխվեց բուրժուազիայի տներ: Ընդամենը մի քանի տարի հետո ժանտախտից մահացավ մոտ 50 միլիոն մարդ, ավելին, քան մոլորակի վրա եղած բոլոր համաշխարհային պատերազմների համար: Հիվանդությունը ոչնչացրեց ոչ միայն ընտանիքները և փողոցները, այլև շատ քաղաքներ: Այդ սարսափելի վիրուսից փախուստ չկար: Ժանտախտը  տարածվեց ավելի ու ավելի: Հնարավոր էր խաղաղեցնել ժանտախտը միայն երեք տարի անց: Իր կյանքի համար վտանգավոր աղքատ բժիշկները հետազոտել են հիվանդներին, որպեսզի ինչ-որ կերպ պաշտպանվեն ինֆեկցիոն վարակից, նրանք հագնում էին կոպիտ կտորից պատրաստված համազգեստի կարի կտոր, ինչպես նաև մոմով ներծծում, իսկ նրանց դեմքին դնում էին երկարատև բեկի հատուկ դիմակ, որտեղ տեղադրված էին ֆետիշ հոտով անուշաբույր նյութեր: Ժամանակակից բժշկությունը կարող է բուժել ժանտախտը վաղ փուլերում, ուստի մահվան սպառնալիքը շատ ավելի ցածր է, քան նախկինում: Այնուամենայնիվ, փորձագետներն այսօր շարունակում են ուսումնասիրել ժանտախտի զոհերի գոյատևած մնացորդները, որպեսզի հետագայում կանխեն նոր համաճարակը:

  • Ներկայիս էտապում , որպես 2020 2021թթ կորոնավիրուսի ականատես պատմիր այս երևույթի մասին, պատրաստիր ռադիոնյութ, կամ տեսաֆիլմ ՝ներառելով ընտանիքի անդամներին:

2020թ. իհայտ եկավ մի վիրուս, որը կոչվում է Կորոնավիրուս: Այն շատ մարդկանց կյանքեր արդեն խլել է: Ցավոք մենք ականտես ենք լինում այս համաճարակին և մեզ մոտ՝ Հայաստանում արդեն գրանցվել է առաջին դեպքը, այսինքն մեկ մարդ արդեն վարակվել է համաճարակով: Ես ականտես եմ այս վիրուսին և կարծում եմ, որ այն այդքան էլ սարսափելի չէ և նույնիսկ կարծում եմ, որ որոշ փաստեր չափազանցված են: Ճիշտ է վիրուստը որոշ չափով կարող է վտանագվոր լինել, բայց ոչ բոլորի համար: Մարդիկ լսելով վիրուսի մասին խուճապի են մատնվում: Ես կարծում եմ, որ շատ սխալ է մարդկանց մեջ խուճապ առաջացնելը, ուղղակի վիրուսից պաշտպանվելու համար  հարկավոր է հետևել այն կանոններին, որոնք հորդորել են բժիշկները: Ես վստահ եմ, որ վիրուսը շուտով նահանջելու է, իսկ մարդկանց խորհուրդ կտամ խուճապի չմատնվել, այլ լինել ավելի զգոն և ավելի ուշադիր իրենց առողջության հանդեպ:

  • Փորձիր կազմել դիագրամ .որ դարաշրջանում, որ համաճարակն էր առավել տարածված:
  • Գտիր, ներկայացրու վիրուսների, համաճարակների մասին ֆիլմեր/«Մեկ ֆիլմի պատմություն»/, գրական ստեղծագործություն:
  • Այս ամենը ուսումնասիրելուց հետո գրել «Վիրուսն ապագայում» ստեղծագործական աշխատանք, ձեր իմացած ծրագրերով պատկերել մի դրվագ.իրենց հագուստները, միջավայրը։

Այս ամենը ուսումնասիրելուց հետո, և անցնելով այս վիրուսի միջով,հասկացա,որ այս հիվանդությունը դեռ մեծ վտանգների առաջ է կանգնեցնելու,ոչ միայն,մեզ այլ, ամբողջ երկրագնդին։Եթե մինչև այժմ մտածում էի, որ բոլոր մոլորակների վրա էլ մարդիկ են ապրում,հիմա արդեն համոզված եմ,որ մի 30 տարի հետո,մենք անձամբ կտեսնենք այդ մոլորակի մարդկանց։Այդ մոլորակի մարդկանց համար,մենք տարօրինակ մարդիկ ենք,արտասովոր հագուստներով,փոքրիկ գլխով,մազերով և այլն։Եթե ասում են, որ դարեր առաջ մարդը առաջացել է կապիկից,որը շատ հնարավոր է,և մեզ համար տարօրինակ,ապա կես դար հետո,այս վիրուսի հետևանքով ծնվելու են,ոչ թե մեզ նման,այլ տարօրինակ մարդիկ,նման այլմոլորակայինների։Նրանք էլ կզարմանան,որ մենք ինչպես ենք եղել,ինչպես որ մենք ենք զարմանում,որ մեր նախահայրերը առաջացել են կապիկից։Որովհետև այս վիրուսի պատճառով,չգիտես ինչ անհայտ ծագում ունեցող պատվաստանյութեր են ներարկում մարդկանց,ու դա ինչ նպատակով է արվում։Թե տարիներ հետո մարդիկ ինչպիսի՞ն կլինեն,դա էլ մեր սերունդները կկարդան գրքերում և պատմություններում։

Օժանդակող գրականություն/ առաջադրանքները կատարելիս օգտվեք օտարալեզու աղբյուրներից, անպայման նշել աղբյուրը/:

Հետևյալ ստեղծագործությունների սյուժեում վիրուսային վարակներն ունեն կարևոր նշանակություն.

  • Կոձի Սուձուկի, «Զանգ»
  • Ալբեր Քամյու,  «Ժանտախտը»
  • Կիր Բուլիչյով, «Մանուշակագույն գունդ»
  • Սթիվեն Քինգ, «Դիմակայություն»
  • Մայքլ Քրայտոն, «Շտամ «Անդրոմեդա»»
  • Ռիչարդ Մեթիսոն, «Ես լեգենդ եմ»

Ուսումնական աշուն

Թարգմանություններ 6-րդ դասարան Պատմություն

Ընտրել թեմաներից մեկը , կրճատել, թարգմանել

  • Древний Египет
  • Древняя Месопотамия
  • Древняя Вавилония — царство юга Месопотамии
  • շատ դարերի ընթացքում Բաբելոնը որը թարքմանաբար նշանակում է ասծու եղբայր համարվել է համար առաջին աշխարհի թագավորությունը Աստվածաշունչը կապվածե պետության անվան հետ կապված նիմռոդի հետ որը եղելե նոյի ծոռը նա նաև համարվել է բաբելիյոն քաղաքի Բաբելոն աշտարակի հիմադիրը Ինքը քաղաքը, երկար ժամանակ պահպանեց բյուզանդական կայսրերի և ռուս ցարերի թագավորական արժանապատվության նշանները. Պատմություն Մի օր Վասիլի ցարին ուղարկում են Բաբելոնից շատ թանգ և պատվավոր իրեր և ցարը որ պահի իր պատիվը Կիևի ժողովրդի առջև ուղարկեց միքանի իր Վլադիմիր Կիևվսկիին:Անգլիացի առխեոլոգները սկսեցին իրենց գործը այդ տարածքներում մոտ քսաներորդ դարի սկզբերում և ապացցուցեցին որ առաջին քարերը որով հնում կառուցելեն Բաբելոնը շումիրները եղել է դրված մոտ 3000 հազարամակում մեր թվարկությունից առաջԵրկրի հաստատության մասին ասում է նա որ Ալեքսանդր Մակեդոնացին մեր թվարկությունից առաջ երեքհարյուրերեսուն մեկ դարում գրավեց Բաբելոնը

Հետազոտաան աշխատանք/6-րդ դասարան/

Հնագույն քաղաքակրթություններ/Նախաբան, ընթացք, վերջաբան, եզրակացություն, աղբյուրներ/

  • Լեմուրիա

նախաբան

Սա տոն է, որտեղ մարդկանց կարծիքով իրենց նախնիները գալիսեն իրենց տեսակցուցյան և ուրվականի տեսքով շրջում այդ տոնը սովորաբար լինում է հռոմում մայիսի 9-իմ, 11-ին և 13-ին։

Կա մի ավանդույթ, ավանդույթը ասում է որ գերդաստանի հայրը կեսգիշերն արթնանում է և ոտաբոբիկ քայլում տնով հոգիերին քշելու համար Դարնից հետո նա լվանում էր ձեռքերը աղբյուրի ջրով, բերանի մեջ դնում էր սև լոբու սերմ, որոնք հետո շպրտում էին տնից ետ չնայելով։ Այդ ամբողջ ժամանակ նա կրկնել է կախարդություն. «Ահա տալիս եմ ձեզ և այս լոբու սերմերով փրկագնում ինձ ու իմ հարազատներին»։ Ավանդության համաձայն հոգիները գնում էին նրա հետևից և հավաքում լոբու սերմերը։ Դրանից հետո գերդաստանի հայրը կրկին լվացվում էր ջրով, վերցնում էր պղնձե թաս և ամբողջ ուժով հարվածում էր դրան, խնդրելով հոգիներին, որ լքեն իրենց տունը։

վերջաբան

ես չէի ուզենա որ մեր երկրումել լիներ այդ տոնը։

  • Հիպերբորեա

նախաբան

բուն տեքստ որից ես չկարողացա առանձնացնել ամենա կարևորը որովհետև տեքստը փոքր էր և նրանում ամենինչը կարեվոր էր

բուն տեքստ

Միջին հեռավորությունըԱրեգակից կազմում է 3,208612 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7191 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6981 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Հիպերբորեա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,7557 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2099,3 երկրային օրվաընթացքում:

վերջաբան

իմ հասկանալով աստերոիդների գոտում բարեբախտաբար պիտի լինեն աստերոիդեր և նրանք պետքե նշած լինեին որ դա աստերոիդների խումբ է

  • Ատլանտիդա

Նախաբան

Սա իմ ամենասիրելի առասպելական կղզիներց մեկը է

բուն տեքս

Ատլանտիդա հայտնի ըստ ավանդության կղզի-պետություն։Ատլանտիդայի գտնվելու վայրի մասին նախնիների ցուցմունքները հայտնի չեն։Ըստ Պլատոնի` կղզին գտնվում է Հերկուլեսյան սյուներից արևմուտք` Ատլանտա սարի առջևում։ Ուժգին երկրաշարժի ժամանակ, որն ուղեկցվում էր ջրհեղեղով, կղզին իր ողջ բնակչությամբ մեկ օրում անցավ ջրի տակ Պլատոնը նշում է մ.թ.ա. 9500 թվականը որպես աղետի ժամանակաշրջան։

Ատլանտիդայի մասին պատմվածքների հետաքրքրությունը արտահայտվեց Վերածննդի դարաշրջանում։ Արդի գիտության մեջ Ատլանտիդայի գոյության մասին հարցերը վիճելի են։ Գոյություն ունի 1950-ականների վերջին մշակված հատուկ ուսմունք՝ ատլանտալոգիա։

Վերջաբան

Ատլանտիդան հանդես է գալիս որպես հայտնի օբյեկտ մշակույթում։

Քայլք Կոնդում

Հոկտեմբերի 23-ին ընկեր Ստելլայի ուղեկցությամբ,մի խումբ սեբաստացիներով այցելեցինք Կոնդ թաղամաս։Նախ և առաջ քաղաքային երթուղայինով ուղևորվեցինք Բաղրամյան պողոտա,որտեղից էլ քայլքով բարձրացանք դեպի Կոնդ։Եղանք Զորավոր եկեղեցում,որտեղ էլ մեզ դիմավորեց,Ալեքսան պապիկը։ Նա մեզ պատմեց հին Հայաստանի մասին։Այնուհետև մտանք եկեղեցու տակ գտնվող մատուռը,հետո մտանք եկեղեցի աղոթեցինք,որից հետո գնացինք Կոնսերվատորիայի այգի,համտեսեցինք համեղ պոչիկներ,և վերադարձանք տուն։