Ավագ դպրոց 9-6 դասարան
Մի փոքրիկ գյուղում ապրում էր մի երեխա՝ Անի անունով, ով չէր կարողանում ապրել առանց հարցեր տալու: Անին միշտ ուներ մի հետաքրքրություն։ Հաճախ, երբ մյուս երեխաները խաղում էին կամ վազում էին , նա նստում էր իր փոքրիկ աշխատասենյակում՝ իր գրքերով ու նոթերով շրջապատված։ Նա ուզում էր բացահայտել աշխարհը, հասկանալ դրա գաղտնիքները։
Շարունակել կարդալ “Փոքրիկ գիտնականը․Ստեղծագործական աշխատանք”
Упражнение 3. Раскройте скобки, поставьте дефисы, где нужно
1. Выйти из комнаты
2. Из-за болезни
3. Узнать от друга
4. Присесть к столу
5. Понад лесом
6. По реке
7. Взяться за дело
8. Инспектор из министерства
9. Невнимательный к людям
10. Скупой на слова
11. Из-под стола
12. Путь к заводу
13. Лекарства от гриппа
14. Добрый по натуре
15. Рассеянный до крайности
16. Полезный для практики
17. Мечтать о счастье
18. Поставьте на шкаф
19. Бродить по городу
20. Подумать перед тем, как отвечать
21. Смахнуть пыль с плеча
22. Ждать до утра
23. Признаться при всех
24. Думать обо мне
25. Подо льдом
26. С нами
27. Через реку
28. По лугу
29. За Днепром
30. У калитки
31. Поза тыном огород
32. Со стола
33. Безо всяких усилий
Упражнение 4. Раскройте скобки, поставив слова в нужном падеже
1. Поступить наперекор желаниям друзей
2. Идти навстречу ветру
3. Действовать согласно закону
4. Вопреки предсказанию
5. Благодаря прочным знаниям
6. Добиться успеха благодаря серьёзному отношению к делу
7. По скольку книг вы получили?
8. Нам дали несколько тетрадей
9. Выдали по десяти рублям
10. По приезде в город устроился в гостинице
11. Тосковал по родному селу
12. Грустил по вас
13. Сделать доклад по возвращении
14. Приехать на стройку по окончании вуза
15. Вопреки советам друзей
16. Тужить по нём
17. Действовать согласно предписанию
18. Скучать по сыну
Մենդելի երկրորդ օրենքը • Ճեղքավորման օրենք — առաջին սերնդի երկու հոտերոզիգոտ առանձնյակների խաչասերումից հետո՝ երկրորդ սերնդում նկատվում է հատկանիշի ճեղքավորում որոշակի թվային հարաբերությամբ ըստ ֆենոտիպի 3։1 և ըստ գենետիպի 1։2։1։
Ոչ լրիվ դոմինանտություն
Դոմինանտը ունի նաև հակադիր ձև, որի մասին ասվում է, որ այն գտնվում է ոչ լրիվ դոմինատության վիճակում։ Երբ խաչասերում են անդալուզիական հավերի սև և սպիտակ մաքուր գծերը, հիբրիդների առաջին սերնդում ծնվում են մոխրագույն գունավորմամբ ճտեր։
Ասյպիսով ոչ լրիվ դոմինանտության ժամանակ հիբրիդների առաջին սերնդում ստացվում են միջանկյալ հատկանիշներով առանձնյակներ։
Բացի կամայական պայմաններից, դոմինանտը ունի նաև բնույթ, որը կախված է հատկանիշի ուսումնասիրման մակարդակից։ Ըստ Մենդելի դրույթների, դոմինանտությունը կարող է կախված լինել միջավայրի պայմաններից։
Օրինակ՝ AS և SS գենոտիպով մարդիկ օժտված են համարյա նույն դիմացկունությամբ մալարիայի նկատմամբ, իսկ AA գենոտիպով մարդիկ ավելի խոցելի են այդ հիվանդության նկատմամբ։ Այն էրիթրոցիտները, որոնք ունեն AS գեները միասին պարունակում են բետա-գլոբինային շղթաների երկու ձևերը միաժամանակ (նորմալ A և մուտանտ S), այսինքն նկատվում է կոդոմինանտություն։
Հովհաննեսն ուշքի եկավ անհայտ տեղում։ Վերջին բանը, որ հիշում էր, իր գյուղի ոլորապտույտ արահետն էր, որտեղից պետք է տաներ հոր ավանդական գինու տակառը հարևան գյուղ։ Բայց հիմա շուրջը ոչ մի ծանոթ բան չկար։
Ծառերը՝ բարձր ու խիտ, այնպես էին կանգնած, որ արևի լույսը հազիվ էր թափանցում։ Օդը խոնավ էր, լցված մի տարօրինակ, խեժոտ բույրով։ Հովհաննեսը շփեց աչքերը և փորձեց հասկանալ, թե որտեղ է։
— Ո՞րտեղ եմ ես…— քթի տակ մրմնջաց նա։
Հանկարծ տերևների խշշոց լսվեց։ Շրջվեց, բայց ոչ ոք չկար։ Միայն մեկ պահ ուրվագծվեց մի ստվեր՝ ծառերի արանքում։
Հովհաննեսը զգաց, որ սիրտը սկսեց արագ բաբախել։ «Պետք է դուրս գամ այստեղից», — մտածեց նա ու սկսեց քայլել։ Բայց որքան էլ գնաց, ճանապարհը չէր փոխվում. նույն ծառերը, նույն խիտ մառախուղը, նույն լռությունը, որ թվում էր՝ հենց ինքը խոսում է նրա հետ։
Վերջապես, երկար քայլելուց հետո, առաջ երևաց մի հին քարե կամուրջ, որը ծածկված էր մամուռով։ Կամրջի կողքին կանգնած էր մի տարեց մարդ՝ մուգ զգեստով։
— Ո՞ւր ես գնում, տղաս, — խուլ ձայնով հարցրեց նա։
— Ես… ես չգիտեմ։ Ես պարզապես ուզում եմ դուրս գալ այս վայրից։
Ծերունին թեթև ժպտաց։
— Մի անհայտ ճանապարհ բռնելիս երբեք չես իմանա՝ ուր ես գնում, մինչև չհասնես այնտեղ։ Բայց հիշիր, ոչ բոլոր ճանապարհներն են քեզ դեպի տուն տանում։ Ոմանք քեզ կփոխեն, ոմանք՝ կկորցնեն։
Հովհաննեսը երկմտեց, բայց ուրիշ ելք չուներ։ Նա կամրջով անցավ և զգաց, թե ինչպես օդը փոխվեց. սառնությունը զիջեց տաք քամուն, խավարը՝ մեղմ լույսին։ Երբ մյուս կողմում աչքերը բացեց, տեսավ իր գյուղի ծանոթ տները։
Բայց մի բան փոխվել էր։ Նա այլևս նույն Հովհաննեսը չէր։
Հայաստանի Հանրապետության մեքենաշինությունը զարգացման տարբեր փուլեր է անցել, սակայն ներկայումս այն հանդիսանում է կարևոր սեկտորներից մեկը երկրի արդյունաբերությունում։ Հայաստանը հիմնականում մասնագիտացած է ավտոմոբիլների, մեքենաների և այլ մեխանիկական սարքերի արտադրության մեջ, ինչպես նաև հումքի վերամշակման և էнергետիկ ոլորտներում։
Մեքենաշինությունը Հայաստանում կրել է որոշ դժվարություններ, որոնք կապված են հին տեխնոլոգիաների, միջազգային շուկաներում մրցակցության և ներդրումների պակասի հետ։ Այնուամենայնիվ, կառավարության կողմից ընդունված քաղաքականությունը նպաստում է արդյունաբերության զարգացմանը, իսկ վերագործարկվող ընկերությունները փորձում են նորից գտնել իրենց տեղը միջազգային շուկաներում։
Համաշխարհային շուկաներում մրցունակության բարձրացման համար կարևոր է նաև կադրերի պատրաստումը, գիտատեխնոլոգիական նորարարությունները և ներդրումների ներգրավումը:
Այնպես որ, Հայաստանը շարունակում է գործնականում զարգացնել իր մեքենաշինական հզորությունները և զարգացնող թերությունները։
Հաշվարկային-լաբորատոր փորձեր՝ <<Աղաթթվի քիմիական հատկությունները>>
Փորձ 1. Հայտանյութերի ( մեթիլնարնջագույն, լակմուս, ֆենոլֆտալեին) գույնի փոփոխությունը թթվային միջավայրում:
Փորձ 2. Ցինկի քլորիդի ստացումը`տեղակալման ռեակցիայի օգնությամբ` ցինկի և աղաթթվի փոխազդեցությամբ: Գրեք Ձեր
կողմից իրականացրած ռեակցիայի հավասարումը և որոշեք. ա) ռեակցիայի հետևանքով ստացված աղի զանգվածը (գ)
բ) անջատված ջրածնի ծավալը ( լ, ն.պ. ),եթե փորձի համար վերցրել եք m գ մետաղ:
Փորձ 3. Իրականացրեք չեզոքացման ռեակցիա նատրիումի հիդրօքսիդի և աղաթթվի միջև: Գրեք համապատասխան ռեակցիայի հավասարումը, որոշեք ռեակցիայի հետևանքով ստացված աղի՝ նատրիումի քլորիդի զանգվածը (գ), եթե փորձի համար օգտագործել եք նատրիումի հիդրօքսիդի 10 գ 10%-անոց լուծույթ:
Փորձ 4. Իրականացրեք փոխանակման ռեակցիա նատրիումի հիդրոկարբոնատի(խմելու սոդա) և աղաթթվի միջև, գրեք ընթացող ռեակցիայի հավասարումը, հաշվեք ռեակցիան իրականացնելու համար անհրաժեշտ նատրիումի հիդրոկարբոնատի զանգվածը, որպեսզի ռեակցիայի հետևանքով անջատվի 0,05 մոլ ածխաթթու գազ:
Ուղղորդող հարցեր.
*1- Ինչո՞ւ են 7- րդ խմբի գլխավոր ենթախմբի տարրերին անվանում «հալոգեններ», ո՞ր տարրերն են դրանք, բնութագրեք այդ տարրերը. գրեք նրանց ատոմների բաղադրությունը և էլեկտրոնային, թաղանթի կառուցնածքը:
7-րդ խմբի տարրերը կոչվում են հալոգեններ, ինչը նշանակում է «աղեր առաջացնող», քանի որ դրանք շատ հեշտությամբ ձևավորում են աղեր: Հալոգեններն են՝ ֆտոր (F), քլոր (Cl), բրոմ (Br), իոդ (I) և ասթատ (At).
Ասթատ (At): Երկար ժամանակ չի ուսումնասիրվել, քիչ հայտնի է:
Ֆտոր (F): Իոնային կապեր է ստեղծում, ուժեղ օքսիդիչ է:
Քլոր (Cl): Օգտագործվում է ջրի ախտահանումում, պարունակում է -1 օքսիդացման աստիճան:
Բրոմ (Br): Կորողված վիճակում գազ է, առավել կայուն է, քան քլորը:
Իոդ (I): Ակտիվ օքսիդիչ է, ձևավորում է սև մետաղական երանգներ:
*2- Հալոգենները ինչպիսի՞ միացությունների ձևով են տարածված բնության մեջ, գրեք օրինակներ…
Հալոգենները բնության մեջ հաճախ հանդիպում են տարբեր միացություններում, որոնք կոչվում են հալոգենված միացություններ:
Իոդ: Նատրիումի իոդիդ (NaI)
Ֆտոր: Կալիումի ֆտորիդ (KF)
Քլոր: Նատրիումի քլորիդ (NaCl)
Բրոմ: Նատրիումի բրոմիդ (NaBr)
*3- Թվարկեք հալոգեն պարզ նյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները
Ֆտոր: Պայծառ, թեթև գազ է, ուժեղ օքսիդիչ, առաջացնում է կտրուկ ուռուցիկ նյութեր: Քլոր: Ժառանգական, խառնվում է ջրի հետ՝ առաջացնելով թթվածնային աղ: Բրոմ: Ծանր գազ է, աղի միացությունների մեջ օքսիդացնելու ուժ ունի: Իոդ: Հաղորդունակություն ունի ջրի մեջ և մետաղների հետ:
*4- Ինչո՞ւ են հալոգենները համարվում կենսական տարրեր, թվարկեք հալոգենների միացությունների դերը մարդու օրգանիզմում….
Հալոգենները կենսական են, քանի որ մասնակցում են հորմոնների ստեղծմանը, իմունային համակարգի աշխատանքի կարգավորմանը:
Քլոր: Հրաժարվում է հորմոններ, աջակցում է ալդոստերոնի աշխատանքին:
*5 — Ինչպիսի՞ վալենտականություն և օքսիդացման աստիճան է ցուցաբերում քլորը միացություններում, գրեք օրինակներ…
Քլորն հիմնականում ցուցաբերում է -1 օքսիդացման աստիճան, ինչպիսիք են NaCl (նատրիումի քլորիդ): Քլորը կարող է նաև 1+, 3+, 5+ օքսիդացման աստիճաններով լիներ՝ կախված պայմաններից (օրինակ՝ ClO).
*6- Որտե՞ղ են կիրառում քլորը և նրա միացությունները
Քլորը և նրա միացությունները կիրառում են ջրի ախտահանումում, պոլիմերների արտադրության մեջ (օրինակ՝ պոլիվինիլքլորիդ), դեղագործության մեջ (օրինակ՝ ասկորբինաթթու).
*7- Որտե՞ղ են կիրառում աղաթթուն և նրա աղերը, ի՞նչ է ժավելաջուրը…, ի՞նչ է քլորակիրը…
Աղաթթու օգտագործվում է սննդի մեջ (լիմոնաթթու), թթվածնային աղերի արտադրությունում: Քլորակիրը՝ ամոնիակային լուծույթ է, որը կիրառվում է ախտահանումներում:
*8- Կարելի՞ է խմելու ջուրը ախտահանել քլորով, պատասխանը հիմնավորեք…
Այո, խմելու ջուրը ախտահանել կարելի է քլորով՝ ջրի մանրէների և վարակների նվազեցման համար: Քլորի միացությունները (օրինակ՝ NaCl) ոչնչացնում են միկրոօրգանիզմները:
*9- Աղաթթվի ո՞ր աղի 0.9%-֊անոց ջրային լուծույթն է կոչվում «ֆիզիոլոգիական լուծույթ»: Կատարեք հաշվարկ. 1 կգ ֆիզիոլոգիական լուծույթ պատրաստելու համար քանի՞ գրամ աղ և ջուր պետք է վերցնել:
Ֆիզիոլոգիական լուծույթը պատրաստվում է 0.9% աղաթթվի լուծույթով:
Հաշվարկ՝
1 կգ լուծույթի մեջ 9 գրամ աղ ու 991 գրամ ջուր:
Փորձ 1- Հայտանութերի գույնի փոփոխություն թթվային միջավայրում․
Մեթիլ նարջագույն-ստացվում է կարմիր գույն
Լակնուս-ստացվում է վարդագույն
Ֆենոլֆտարեին-գույնը չի փոխվում։Փոխում է միայն հիմնային միջավայրում
Փորձ 2- Չեզոքացման ռեակցիա
Հիմք
NaOH+թթու+HO+NaCL+H2O
Սահմանում
Չեզոքացման ռեակցիա է կոչվում հիմքի և թթվի միջև ընթացող փոխանակման ռեակցիան, որի հետևանքով աջաջանւմ է աղ և ջուր
Упражнение 1: Выберите правильный вариант
1. Мы поехали из Москвы в Питер.
2. Вчера мы шли из-за дождя.
3. Он ушел из-под стола и сел за кресло.
4. Мы будем ждать тебя до девяти часов.
5. Она принесла подарок с рынка.
6. В этом доме давно никто не живет, хотя раньше тут жили люди из других районов.
7. Я не знаю, кто принесет вам этот пакет, либо это сделает.
Упражнение 2: Заполните пропуски нужными словами и исправьте окончания
1. Мальчик спрятался под столом.
2. Мы поедем из Питера в Москву.
3. Она шла под дождём и не заметила, как сильно промокла.
4. Мы обязательно встретимся до конца недели.
5. Кто-нибудь может помочь мне с домашним заданием, я буду очень благодарен.
6. Когда мы доедем до озера, я расскажу вам всё.
Հայաստանի Հանրապետությունում մետալուրգիան կարևոր դեր է խաղում արդյունաբերության զարգացման մեջ։ Մետալուրգիայի ոլորտը ներառում է մետաղների արդյունաբերություն, որոնք կարող են օգտագործվել տարբեր արդյունաբերական և շինարարական նպատակներով։ Հայաստանում մետալուրգիայի խոշոր ընկերությունները վերաբերում են հիմնականում պղնձի և այլ մետաղների հանքարդյունաբերության և վերամշակման աշխատանքներին։
Հայաստանը մեծ պղնձի պաշարներ ունի, և այդ հանգամանքը ստեղծում է զարգացած մետալուրգիական ենթակառուցվածք։ Ախթալայի և Քաջարանի պղնձահանքերը, որոնցում արտադրվում է պղնձի հանքանյութ և պղնձային կոնցենտրատներ, կարևոր դեր ունեն երկրի տնտեսությունում։ Այս մետաղը օգտագործվում է էլեկտրականության, էլեկտրոնիկայի, շինարարության ոլորտներում։
Հայաստանում նաև ոսկու, արծաթի և այլ թանկարժեք մետաղների հանքավայրեր կան։ Նկարագրելի են նաև գրանցված ոսկու հանքերը, ինչպիսիք են Սյունիքի շրջանում գտնվող հանքերը։ Թանկարժեք մետաղների արդյունահանումը կարևոր ներդրում է երկրի տնտեսական զարգացման մեջ։
Հայաստանում գործում են մետալուրգիական գործարաններ, որոնք զբաղվում են տարբեր մետաղների վերամշակմամբ՝ բացատրելով առաջադրանքները՝ ապարների տերմիններ, հանքանյութերի վերամշակում, մետաղների վերամշակման բարդ տեխնոլոգիական գործընթացներ։ Դրանցից մեկը՝ «Երևանի մետալուրգիական գործարանը», խոշոր արդյունաբերական կենտրոններից մեկն է։
Մետալուրգիայի ոլորտը Հայաստանում բազմաթիվ աշխատատեղեր է ապահովում, հիմնականում՝ տեխնիկական և մասնագիտական բնույթի։ Այս ոլորտի ներդրումը երկրի տնտեսության մեջ մեծ է, հատկապես՝ հանքարդյունաբերության ու մետաղների արտահանման ոլորտներում։
Մետալուրգիայի ոլորտի զարգացումը կապված է համաշխարհային շուկայի պահանջարկի և նորագույն տեխնոլոգիաների ներդրման հետ, ինչը կարող է ավելացնել Հայաստանի մրցունակությունը միջազգային շուկաներում։
Ես կարդացել եմ Հովհաննես Թումանյանի <<Ուրախ գիշեր>> պատմվածքը։Այն ինձ համար շատ հետաքրքիր էր։
Հովհաննես Թումանյանի «Ուրախ գիշեր» պատմվածքը հայ գրականության կարևորագույն գործերից է, որն արտահայտում է թե մարդկային հոգեբանությունը, թե կյանքի դաժանությունները՝ միևնույն ժամանակ ջերմությամբ ու խորությամբ:
Հարութ Սարգսյանի բլոգ 