Հարութ Սարգսյանի բլոգ

Գրաբարյան ասույթ

Լաւ է մանուկ աղքատ եւ իմաստուն, քան զթագաւոր ծեր եւ անմիտ:

Կարդա այսպես.

լաւ — լավ

զթագաւոր — ըզթագավոր

(Նկատեցի՞ ր` ինչպես է կարդացվում ւ տառը:)

Գրաբարյան ասույթ

Լաւ է մանուկ աղքատ եւ իմաստուն, քան զթագաւոր ծեր եւ անմիտ:

Բառարան

Քան զթագաւոր — քան թագավորը

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Գրաբարում «եւ» բառն ուներ նաև այսօրվա «բայց» բառի իմաստը: Քո կարծիքով. այստեղ պետք է և՞, թե՞ բայց փոխադրել: Իմաստային ի՞ նչ տարբերություն կա այս արտահայտությունների միջև` աղքատ և իմաստուն մանուկ — աղքատ, բայց իմաստուն մանուկ:
2. Նախադասության մեջ հակառակ իմաստ ունեցող բառերը գտի՛ր և զույգ — զույգ դո՛ւրս գրիր:
   Իմաստուն-անմիտ
   Ծեր-մանուկ
3. Նախադասությունն աշխարհաբար դարձրու:
   Լավ է լինել աղքատ մանուկ, բայց՝ իմաստուն, քան լինել թագավոր, ծեր և անմիտ։

Մի տղա է լինում շատ խելացի ու համեստ։ Դպրոցում ու բակում նա աչքի էր ընկնում իր խելացիությամբ և դաստիարակությանբ։ Տղան միայն մի բանի համար էր ընկճվում, որ նա կույր էր, սակայն դա նրան չէր խանգարում ոչ մի հարցում։ Միայն ընկերներից ոմանք ծաղրում էին նրան։ Մի անգամ նա իր արարքով ապացուցեց ընկերներին, որ կարևորը մարդ մտքով կույր չլինի։ Ճանապարհը անցնելիս նա օգնեց ընկերներին, և փրկեց վթարից, թեպեդ նա կույր էր, բայց զգացել էր վտանգը, և անուշադիր ընկերներին զգուշացրել։ Նրանք ներողություն խնդրեցին իրենց ընկերներից, և խոստացան, որ լավ ընկերներ կդառնան։

Իւրաքանչիւր ծառ ի պտղոյ իւրմէ ճանաչի:

իւրաքանչիւր — յուրաքանչյուր

ի պտղոյ — ի պտղո

իւրմէ — յուրմե

Բառարան

ի պտղոյ իւրմէ — իր պտղից

ճանաչի — ճանաչվում է

Առաջադրանքներ

1. Նախադասությունն աշխարհաբար դարձրու:

2. Աշխարհաբար դարձրու նաև սա`

Իւրաքանչիւր պտուղ ի ծառէ իւրմէ ճանաչի:Յուրաքանչյուր պտուղ իր ծառից է ճանաչվում։

Ի՞նչ փոխվեց:

Տարիներ առաջ մի կույր էր ապրում: Բոլորը նրան ամեն ինչի լավագույնն էին տալիս, թե’ ուտելիքի, թե’ հագուստի և թե’ ամենալավ անկողինն ու սպիտակեղենը: Սակայն նա միշտ դժգոհ էր և գիշեր-ցերեկ բողոքում էր, որ իրեն վատ են վերաբերվում: Բոլորը ջուր էին խմում, իսկ կույրին կաթ էին տալիս, իրենք մի բաժակ բրինձ էին ուտում ու նրան՝ երեքը տալիս, կես բոքոն էին ուտում, նրան ՝ երկուսը տալիս, սակայն նա դարձյալ դժգոհ էր: մի օր էլ, խիստ զայրացած և հուսահատ, գառ են մորթում, խորովում, սկուտեղի վրա դնում ու մատուցում են կույրին: Նա հոտոտում է, փորձում է շոշափելով որոշել գառնուկի չափսերը, ապա սկսում է ուտել: Սակայն առաջին պատառը դեռ կուլ չտված, չի դիմանում և ասում է.

– Եթե սա իմ բաժինն է, բա ձե՞րը որքան կլինի:

1. Ի՞նչ սովորեցրեց քեզ այս առակը: Քո կարծիքով, ո՞րն է այս առակի հիմնական ասելիքը:Ես սովորեցի, որ պետք չէ ագահ լինել։ Այս առակի հիմնական ասելիքը այն է, որ պետք է մի փոքր լավությունից էլ շնորհակալ լինել։

Բնութագրի՚ր կույրին:Դժգոհ, անշնորհակալ, ագահ։

Նոր վերնագիր մտածիր։ Ագահ ծերուկը

Տեքստային խնդիրներ

Դասարանական առաջադրանքներ․

1․ Աննան գնեց 10 տուփ քաղցրավենիք՝ յուրաքանչյուրը 1600դրամով, և 5 միանման տորթ։ Այդ ամենի համար վճարեց 36000 դրամ։ Աննան քանի՞ դրամ վճարեց մեկ տորթի համար։
1)1600×10=16000
2)36000-16000==20000
3)20000:5=4000
Պատ’. 4000 դրամ։

2. Դահլիճում կա 20 կարգ։ Երբ յուրաքանչյուր կարգում եղած տեղերի քանակը ավելացրին 5-ով, դահլիճի բոլոր տեղերի քանակաը դարձավ 540։ Սկզբում քանի՞ տեղ կար յուրաքանչյուր կարգում։
   1)5×20=100
   2)540-100=440
   Պատ՝. 440 տեղ։
3. Աղջիկը 2 տարեկան է։ Հայրը նրանից մեծ է 30 տարով։ Քանի՞ անգամ է հայրը մեծ աղջկանից։ Հայրն աղջկանից քանի՞ անգամ մեծ կլինի 4 տարի անց։
   1)2+30=32
   2)32:2=16
   3)36:6=6
   Պատ՝.16,6։
4. Մի արտադրամասում կար 53 հաստոց, իսկ մյուսում՝ 12-ով ավելի։ Երկրորդ արտադրամասում ավելացրին ևս 17 հաստոց։ Ընդամենը քանի՞ հաստոց եղավ երկու արտադրամասերում։ Կփոխվի՞ արդյոք հաստոցների այդ քանակը, եթե հաստոցներն ավելացնեն առաջին արտադրամասում։
   1)53+12=65
   2)65+17=82
   3)53+82=135
   Ոչ չի փոխվի

Տնային առաջադրանքներ․

1․Գրքում կա 532 էջ։ Տղան ամեն օր կարդում է 37 էջ։ Կկարողանա՞ նա կարդալ ամբողջ գիրքը 2 շաբաթում։ Ոչ, չի կարող, դեռ 14 Էջ-էլ կմնա:

2․ Հացի գործարան պետք է տանել 240տ ալյուր։ Բեռնատար մեքենայում տեղավորվում է 3տ ալյուր։ Քանի՞ մեքենա կպահանջվի, եթե յուրաքանչյուր մեքենան կարող է կատարել 4 ուղերթ։2 մեքենա։

Աշուն գիշեր

Ձյունիկ լուսին

Սարի ուսին,

Դեղին — կարմիր շաղալեն,

Ալիք — ալիք խաղալեն,

Ծովի ծոցին՝Ալ ժապավենՏվել բոցին։

Ծառեր, հողմեր,Ամեն կողմեր,

Թռչուն դառել երգելով,

Հեռու — հեռու հերկելով,

Երան — երանԹռչելովՕդի վրան։

Բազմապատկման բաշխական օրենքը գումարման նկատմամբ

Բազմապատկման բաշխական օրենքը գումարման նկատմամբ

Որևէ թիվ երկու թվերի գումարով բազմապատկելու արդյունքը կարելի է ստանալ՝ թիվը բազմապատկելով յուրաքանչյուր գումարելիով և ստացված թվերը գումարելով իրար։

Օրինակ՝ 19‧(7+8)=19‧7+19‧8=133+152=285

Օրինակ՝ 194‧40+194‧60=194‧(40+60)=194‧100=19400

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Հաշվեք արտահայտության արժեքը կիրառելով բաշխական օրնեքը․

• 8‧(7+5)=8×7+8×5=96

• 4‧(91+64)=4×91+4×64=620

• (375+58) ‧2=2×375+2×58=866

• (119+32) ‧100= 100×119+100×32=15100

2. Օգտագործելով բաշխական օրնեքը ՝ հաշվե՛ք առավել հարմար եղանակով․

Օրինակներ՝

194‧40+194‧60=194‧(40+60)=194‧100=19400

164‧80-164‧30=164‧(80-30)=164‧50=8200

• 132‧70+70‧68=70•(60+132)=13440

• 973‧37-27‧37 =37x(973-27)=37×946=35002

• 388‧99+12‧99=99x(388+12)=99×400=39600

• 462·120-462·70=462x(120-70)=462×50=23100

3. Հաշվե՛ք առավել հարմար եղանակով.

Օրինակներ՝

194‧40+194‧50+194‧10=194‧(40+50+10)=194‧100=19400

164‧80-164‧20-164‧10=164‧(80-20-10)=164‧50=8200

• 251·256+251·122+251·348=251x(256+122+348)=251×726=182226

• 361·145+361·53+361·52=361x(145+53+52)=361×250=90250

• 164·243-164·53-164·9=164x(243-53-9)=164×181=29684

4. Մարդատար գնացքը կազմված է 16 վագոնից, որորնցից յուրաքանչյուրում կա 56 տեղ։ Քանի՞ ազատ տեղ է մնացել, եթե գնացք է նստել 837 ուղևոր։
   1)16×56=896
   2)896-837=59
   Պատ`. 59 տեղ։

5․ Առաջին գրքում կա 256 էջ, երկրորդում՝ 80 էջով ավելի, իսկ երրորդում՝ երկրորդից 112 էջով ավելի։ Քանի՞ էջ կա երրորդ գրքում։ 448 Էջ։

Տնային առաջադրանքներ

1.Հաշվեք արտահայտության արժեքը կիրառելով բաշխական օրնեքը․

• 6‧(9+6)= 6×9+6×6=54+36=90

• (37+5)‧20=20×37+20×5=740+100=840

• (10-3)‧11= 11×10-11×3=110-33=77

• (11-9)‧12=12×11-12×9=132-108=24

2. Հաշվե՛ք առավել հարմար եղանակով․

• 7‧3+7‧5+7‧2=7x(3+5+2)=7×10=70

• 4‧9+4‧11+4‧3=4x(9+11+3)=4×23=92

• 25‧2+25‧3+25‧5=25x(2+3+5)=10×25=250

• 32‧16+32‧4+32‧5=32x(16+4+5)=25×32=800

3. Եթե թիվը գումարենք ինքն իրեն և ավելացնենք 15, կստանանք 137։ Ո՞րն է այդ թիվը։ 61