Հարութ Սարգսյանի բլոգ

Perché sei felice?

4 Fai delle domande.

1. Perché sei felice?
2. Dove sono Roma e Firenze?
3. Di che colore è la tua macchina?
4. Sei sposato?
5. Di dove sono Klaus e Hans?
6. Chi è questa persona?
7. Di chi è questo libro?

1. Completa con il verbo avere.

1. Luca ha un cane.
2. Lara ha una macchina nuova.
3. Io ho una piccola casa a Venezia.
4. Tu hai un lavoro interessante.

2 Metti al plurale le frasi dell’esercizio 1.
1. Luca e Stefania hanno un cane.

2. Lara e suo marito hanno una macchina nuova.

3. La mia famiglia e io abbiamo una piccola casa a Venezia.

4. Tu e tuo fratello avete un lavoro interessante.

Գրիր P(23;2) կետի հեռավորությունը աբսցիսների առանցքից:
Պատ՝ 2
Գտիր հեռավորությունը G(−16;3) և N(−16;0) կետերի միջև:
Պատ՝ 9
Հաշվիր(16;14) կետը կոորդինատների սկզբնակետի հետ միացնող հատվածի միջնակետի կոորդինատները:
Պատ՝(8;7)
Պարզիր, թե կոորդինատային ո՞ր առանցքի վրա է գտնվում D(6;0) կետը և հաշվիր նրա հեռավորությունը մյուս առանցքից:

1. D(6;0) կետը գտնվում է օրդինատների առանցքի վրա:

2. D(6;0) կետի հեռավորությունը մյուս կոորդինատային առանցքից հավասար է  0-ի:

Գտիր կոորդինատային հարթության վրա M(5;12) կետի հեռավորությունը կոորդինատների սկզբնակետից:
Պատ՝ 13

Հաշվիր հեռավորությունները հետևյալ կետերի միջև:

1. A(8;1) և B(5;5)

|AB|=5

2. M(5;5) և N(1;8)
MN|=5

Երկու խոշոր չարիք․ Վերլուծություն

Ղազարոս Աղայան <<Անահիտ>> պատմվածք․ Վերլուծություն

Երկու խոշոր չարիք․ Առաջադրանքներ

Ղազարոս Աղայանի «Երկու խոշոր չարիք» հոդվածում հեղինակը ներկայացնում է այն երկու պատճառները, որոնք խանգարում են հասարակության առաջընթացին՝ անգրագիտությունն ու ծուլությունը։ Նա անգրագիտությունը համարում է հոգևոր խավար, որը մարդուն դարձնում է անգիտակից և հեշտ շահարկվող։ Ծուլությունը ներկայացվում է որպես հոգեկան պարապություն, որը մարդուն հեռացնում է օգտակար գործունեությունից։ Հեղինակը հավատում է, որ միայն կրթությամբ ու աշխատասիրությամբ կարելի է հասնել զարգացման։ Հոդվածը ունի լուսավորական ուղղվածություն և մնում է արդիական նաև մեր օրերում։

1) x=3 y=2

3)x=1 y=6

5)x=-1 y=-4

7)x=7 y=2

9)x=3 y=2

11) x=4 y=2

13) x=1 y=1

15) x=5 y=1

17) x=-2 y=2a

19) x=1 y=4

21) x=2 y=5

23) x=2 y=5

Տրդատ 3-ը ծնվել է 287թ. և մահացել է 330թ.: Նա եղել է հայ Արշակունի արքա։ Պատմաբան Մովսես Խորենացին նրան բնորոշել է որպես Հայոց վերջին հզոր թագավոր:Մանկահասակ Տրդատին հոր՝ Խոսրով Ա Մեծի դավադիր սպանությունից հետո (ըստ Ագաթանգեղոսի՝ սպանել է Գրիգոր Լուսավորչի հայրը՝ Անակ Պարթևը) նախարար Արտավազդ Մանդակունին փախցրել է Հռոմ: Տրդատը կրթվել և դաստիարակվել է հռոմեական արքունիքում, վայելել է Ավրելիանոս, Տակիտոս, Պրոբոս և Կարոս կայսրերի հովանավորությունը:

Տիրապետել է լատիներենին և հունարենին: Ֆիզիկական արտակարգ ուժի շնորհիվ աչքի է ընկել կրկեսամարտերում, զինավարժության մեջ, նաև Հռոմեական կասրության մղած պատերազմներում: Տրդատը Հռոմեական կայսրությունում գտնվելիս ըմբշամարտի ասպարեզում հաղթել էր օլիմպիական խաղերում։ Ամենահիշարժանը 276թ. նրա հաղթական մենամարտն էր գոթերի իշխանի նկատմամբ։ 287 թ-ին Հռոմի կայսր Դիոկղետիանոսը Տրդատ 3-ին ճանաչել է Հայոց թագավոր: Հռոմեական զորքերի աջակցությամբ Տրդատ 3-ն Հայաստանից դուրս է մղել պարսիկ նվաճողներին և հաստատվել հայրենի գահին: Երբ Տրդատը Բարձր Հայքում էր, նրա մոտ ծառայության էր եկել Գրիգոր Պարթևը։ Գրիգորը ցանկանում էր հատուցել իր հոր ՝ Անակի կողմից Խոսրով թագավորի սպանության համար։ Գրիգորը թաքցնում էր Տրդատից, որ ինքն Անակի որդին է և որ ընդունել է քրիստոնեությունը։ Տրդատ թագավորը Եկեղյաց գավառում ՝ Անահիտ Աստվածուհուն նվիրված տաճարում զոհեր մատուցելիս նկատում է, որ Գրիգորը արարողությանը չի մասնակցում։

Իմանալով, որ նա քրիստոնյա է ու Անակի որդին, Տրդատ 3-ը հրամայում է նրան փակել բերդի ստորգետնյա բանտում ՝ Խոր Վիրապում։ Գրիգորն այդտեղ մնում է 13 տարի։ Հռոմեացիների հետապնդումներից փախչելով ՝ Հռիփսիմյանց կույսերը հասնում են Հայաստան։ Տրդատը, տեսնելով Հռիփսիմե կույսին, սիրահարվում է նրան։ Սակայն Հռիփսիմեն մերժում է արքայի սերը։ Տրդատը դառնում է Հռիփսիմեի և մյուս կույսերի նահատակության պատճառը։ Այդ ամենը խորապես ցնցում է Տրդատին և նա ծանր հիվանդանում է։ Տրդատի քույր ՝ Խոսրովադուխտին տեսիլք է երևում, որ Տրդատին և նրա հետ հիվանդացած մարդկանց կարող է բուժել միայն Գրիգորը։ Տրդատը հրամայում է նրան բանտից ազատ արձակել։ Խոր Վիրապից դուրս գալով ՝ Գրիգորը բուժում է թագավորին ու պալատականներին և սկսում է կատարել քրիստոնեական քարոզչությունը։

Տրդատը բազուն սխրագործություններ է կատարում ինչպես Հայաստանի հարավարևմտյան երկրամասերը պարսից հարձակումներից պաշտպանելիս, այնպես էլ Պարսկաստանի սահմաններում։ Այդ ընթացքում սրվել էին պարսկա-հռոմեական հարաբերությունները, որոնք հանգեցրին պատերազմի։ 296թ. պարսից զորքը, Հյուսիսային Միջագետքում հռոմեական բանակին պարտության մատնելով, ներխուժում է Հայաստան։ 297թ. Բասեն գավառի Ուխա գյուղի մոտ հայ-հռոմեական միացյալ ուժերը ջախջախում են պարսիկներին։ Պարսից արքա Ներսեհը փախուստի է դիմում և հաշտություն խնդրում։ Նա Հյուսիսային Միջագետքում տարածքային որոշ զիջումներ է անում հռոմեացիներին։ 298թ. Մծբինում կնքվում է հռոմեա-պարսկական 40-ամյա խաղաղության պայմանագիրը։ Մեծ Հայքի թագավորությունը վերականգնում է իր ամբողջականությունը։ Տրդատ 3 Մեծը վերջնականապես հաստատվում է հայոց գահին։

 Բովանդակությունը.

• Քիմիական  ռեակցիաների   հատկանիշները
• առաջանում են նոր նյութեր՝ նոր հատկություններով,
• տեղի է ունենում նյութերի բաղադրության և կառուցվածքի փոփոխություն,
• հաճախ նկատվում են արտաքին նշաններ՝ գազի արտազատում, նստվածքի առաջացում, գույնի փոփոխություն, ջերմության անջատում կամ կլանում։
• Ջերմանջատիչ   և  ջերմակլանիչ  ռեակցիաներ
  Ջերմանջատիչ (էկզոթերմ) ռեակցիաներ – ռեակցիայի ընթացքում անջատվում է ջերմություն (ջերմաստիճանը բարձրանում է)։
• Օրինակ՝ CH4+2O2→CO2+2H2O+ջերմությունCH_4 + 2O_2 \rightarrow CO_2 + 2H_2O + \text{ջերմություն}CH4​+2O2​→CO2​+2H2​O+ջերմություն
• Ջերմակլանիչ (էնդոթերմ) ռեակցիաներ – ռեակցիայի ընթացքում կլանվում է ջերմություն (ջերմաստիճանը նվազում է)։
• Օրինակ՝ N2+O2→2NO(ջերմության ազդեցությամբ)N_2 + O_2 \rightarrow 2NO \quad (\text{ջերմության ազդեցությամբ})N2​+O2​→2NO(ջերմության ազդեցությամբ)
• Կատալիտիկ  և  ոչկատալիտիկ  ռեակցիաներ
  Կատալիտիկ ռեակցիաներ – կատալիզատորի մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաներ են։ Կատալիզատորը արագացնում է ռեակցիան, բայց ինքը չի ծախսվում։
• Օրինակ՝ 2H2O2→MnO22H2O+O22H_2O_2 \xrightarrow{\text{MnO}_2} 2H_2O + O_22H2​O2​MnO2​​2H2​O+O2​
• Ոչկատալիտիկ ռեակցիաներ – ռեակցիան ընթանում է առանց կատալիզատորի։
• Օրինակ՝ HCl+NaOH→NaCl+H2OHCl + NaOH \rightarrow NaCl + H_2OHCl+NaOH→NaCl+H2​O
•  Իոնափոխանակային  ռեակցիաներ 
  Դրանք ռեակցիաներ են, որոնք տեղի են ունենում լուծույթներում, և որոնց ժամանակ իոնները փոխանակվում են՝ առաջացնելով նստվածք, գազ կամ ջուր։
• Օրինակ՝ AgNO3+NaCl→AgCl↓+NaNO3AgNO_3 + NaCl \rightarrow AgCl \downarrow + NaNO_3AgNO3​+NaCl→AgCl↓+NaNO3​
• (AgCl-ը նստվածք է՝ փոխանակման արդյունք)
• Օքսիդավերականգնման  ռեակցիաներ
  Սրանք ռեակցիաներ են, որոնց ժամանակ նյութերն իրարից էլեկտրոններ են փոխանցում։
• Օքսիդացում – էլեկտրոնի կորուստ
• Վերականգնում – էլեկտրոնի ստացում
• Օրինակ՝ 2Mg+O2→2MgO2Mg + O_2 \rightarrow 2MgO2Mg+O2​→2MgO
• Այստեղ՝
• Mg-ն օքսիդանում է (կորցնում է էլեկտրոններ)
• O₂-ն վերականգնվում է (ստանում է էլեկտրոններ)
  
  

• ի՞նչ է համակցական փոփխությունը
  Համակցական փոփոխությունը ԴՆԹ-ի մասնիկների փոխանակում է, որը տեղի է ունենում մեոզայի ընթացքում՝ հատկապես տետրադերի ձևավորման ժամանակ: Այս փոխանակումը ապահովում է ժառանգական նյութի նոր համակցություններ, որոնց արդյունքում առաջանում են նոր գենետիկ փոխառություններ: Սա հնարավորություն է տալիս վառեցվածքի և գենետիկ բազմազանության բարձրացմանը:
  Օրինակ՝ Հակառակ կողմում գտնվող քրոմոսոմները կարող են փոխանակվել, այնպես որ նոր գենետիկ նյութեր են ստացվում.
• ի՞նչ է ժառանգական փոփոխությունը
  Ժառանգական փոփոխությունը կամ գենետիկ բազմազանությունը վերաբերում է այն տարբերություններին, որոնք գոյություն ունեն նույն տեսակների անհատների միջև: Սա թույլ է տալիս տեսակներին ադապտացվել նոր պայմաններին: Ժառանգական փոփոխությունները կարող են առաջանալ ինչպես բնական մուտացիաների արդյունքում, այնպես էլ միջավայրի ազդեցությամբ: Օրինակ՝ մարդու աչքերի գույնը, մաշկի գույնը և բարձրությունը.
• որո՞նք են մուտացիաների տեսակները, բերել օրինակներ
  Մուտացիաները ԴՆԹ-ի մեջ եղած փոփոխություններն են, որոնք կարող են առաջացնել նոր գենետիկ հատկանիշներ կամ էլ բացասաբար ազդել օրգանիզմի գործունեության վրա: Մուտացիաները լինում են տարբեր տեսակների, ըստ տիպի և փոփոխման ձևի:
• ո՞ր մուտացիաներն են համարվում առավելվել վտանգավոր, մեկնաբանել ինչո՞ւ
  Վտանգավոր մուտացիաներ այն մուտացիաներն են, որոնք կարող են առաջացնել առողջության լուրջ խնդիրներ կամ մահ: Ավելին, որոշ մուտացիաներ կարող են հանգեցնել նոր հիվանդությունների կամ մոլեկուլային համակարգերի խափանումների:
• Այնպիսի մուտացիաներ, որոնք փոփոխություն են առաջացնում սպիտակուցի կառուցվածքում և նրա գործառույթում, հատկապես կարող են անհանգստացնել օրգանիզմը: Մասնավորապես հեռացում կամ ավելացում մուտացիաները կարող են բացասաբար ազդել օրգանիզմի կենսագործունեության վրա:
• ո՞րն է մուտացիայի դերը բնության մեջ
  Մուտացիաները կենսաբազմազանության առաջնային աղբյուրն են: Բնության մեջ մուտացիաների նպատակը մի տեսակին ավելի լավ հարմարեցված դարձնելն է նոր միջավայրին կամ պայմաններին: Մուտացիաները կարող են լինել էվոլյուցիոն շարժիչ ուժ, քանի որ բերում են նոր հատկանիշների, որոնք կարող են օգնել օրգանիզմին դիմակայելու կամ վերարտադրություն իրականացնելու մեջ: